1 2 3 4 5

Poligon w Orzyszu

Początek historii poligonu wojskowego datowany jest na 1890 r. Wówczas były to Prusy Wschodnie. W okolicach Orzysza (niem. Arys) powstał poligon na terenach zakupionych od wsi Wierzbiny i Szwejkówko oraz lasów Grądowskich i Drygalskich. Na przełomie XIX i XX w. w garnizonie Orzysz stało 80 baraków dla żołnierzy i 30 dla oficerów. Tworzyły odrębne miasteczko z własnymi wodociągami, oświetleniem, restauracją i kasynem wojskowym. W czasie I wojny światowej stacjonowały tu wojska rosyjskie.

Od listopada 1920 r. teren znów przejęli Niemcy. A to za sprawą plebiscytu przeprowadzonego wśród miejscowej ludności, która opowiedziała się za przynależnością do Prus Wschodnich. W okresie międzywojennym na poligonie prowadzono badania nad skutecznością broni artyleryjskiej i strzeleckiej. Zbudowano system bunkrów do obserwacji działania i oceny skuteczności pocisków artyleryjskich. Nadano im nawet imiona, m.in.: Berta, Karl, Dora. Trzy z nich istnieją do dziś. Podobnie jak ogromny tarczo ciąg, który mógł jednocześnie przyciągać 12 tarcz i był wykorzystywany jeszcze w latach 70. W latach 1934-1937 poligon powiększono o tereny kilku wysiedlonych wsi. W 1939 r. przemianowano go na Obóz Ćwiczebny Orzysz i zgrupowano na nim oddziały Wehrmachtu, m.in. kawalerii pancernej, które we wrześniu tegoż roku brały udział w napadzie na Polskę. Podczas wojny, na orzyskim poligonie Niemcy ćwiczyli swoje pododdziały przed skierowaniem ich na front. Testowali prototypy czołgów i dział, m.in. Sturmtigera, którego prototyp zaprezentowali Hitlerowi w październiku 1943. Zbudowali hale montażowe rakiet V1 i V2 oraz jedną betonową wyrzutnię, z której jednak nie wykonano ani jednego startu rakiety. W styczniu 1946 r. w Orzyszu powstała nieetatowa Komenda Poligonu (trzech oficerów) już pod polskim dowództwem, która stanowiła zalążek Dowództwa Poligonu Artyleryjskiego nr 3.

Przez kilkadziesiąt kolejnych lat poligon kilkukrotnie zmieniał nazwę, by w 1970 r. ostatecznie przybrać nazwę Ośrodek Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych (OSPWL), która obowiązuje do dziś. Przez cały okres powojenny rozbudowywano jego infrastrukturę z powodu zmiany jego przeznaczenia z artyleryjskiego na ogólno wojskowy. Wybudowano wiele obiektów i rozbudowano obozowisko. Poligon służy jako miejsce ćwiczeń i przygotowań pododdziałów Wojska Polskiego biorących udział w misjach wojskowych poza granicami kraju. Posiada duże możliwości zarówno szkoleniowe, jak i logistyczne.

Wejście na teren poligonu jest zabronione, ale od strony wsi Pilchy można odbyć ciekawą wycieczkę rowerową do Rudy po obrzeżu poligonu. Długość trasy biegnącej przez lasy wynosi 10km. Uważny obserwator zauważy po drodze ślady już nie istniejących wsi, samotny grób żołnierza z okresu I wojny światowej. Droga ta tętniła życiem w okresie przedwojennym. W 1948 roku powiększono poligon i równocześnie wysiedlono mieszkańców dwóch wsi: Bylice i Falecin a budynki zrównano z ziemią. W miejscu wsi został zasadzony las. Po drodze można się natknąć na jelenie, sarny, dziki lub spotkać łosia.

Źródło: www.wikipedia.pl

Lage auf der Karte: